Przypadek 008/2026

Fragment skóry pokryty ortokeratotycznym naskórkiem z cechami zaniku. W warstwie podstawnej
proliferacja melanocytów wykazujących cechy atypii cytologicznej. Obraz mikroskopowy, uwzględniając wyniki odczynów immunohistochemicznych [MelanA(+), PRAME(+) odczyn silnie dodatni w atypowych melanocytach, Ki-67(+) w około 50% melanocytów] odpowiada Złośliwej plamie soczewicowatej (Lentigo maligna, High CSD melanoma).

pTis
Czerniak usunięty w całości (R0):
Margines boczny 2 mm. Margines przyśrodkowy 1 mm. Margines w głębi 3 mm
W pozostałym fragmencie skóry utkanie gruczolaka potowego przewodowego (Syringoma) o największym wymiarze 3 mm, cechy rogowacenia słonecznego (Actinic keratosis), elastozy (Solar elastosis grade 2), w mieszkach włosowych liczne Demodex. Zmiany dysplastyczne naskórka o cechach rogowacenia słonecznego styczne do marginesu chirurgicznego.

Syringoma usunięty w całości.

Link do skanu Odczyn immunohistochemiczny PRAME: https://msv-ptpat.patarch.medlan.pl/share/89qIlFYYNr66wC3Ub8hZ43OPM3a0DRGp

Komentarz: Złośliwa plama soczewicowata, to podtyp czerniaka rozwijający się na skórze przewlekle uszkodzonej przez promieniowanie słoneczne i występujący w postaci nieregularnie zabarwionej plamy, odpowiadającej śródnaskórkowej proliferacji atypowych melanocytów.

Mikroskopowo widoczna jest proliferacja melanocytów śródnaskórkowych wykazujących lentiginalny wzrost wzdłuż warstwy podstawnej naskórka; nieregularne rozmieszczenie gniazd i zatarcie siateczki naskórkowej bez obecności składnika inwazyjnego w skórze właściwej. W przypadku obecności komponenty inwazyjnej rozpoznajemy Czerniaka wywodzącego się ze złośliwej plamy soczewicowatej (Lentigo maligna melanoma).

Diagnostyka różnicowa:

1. Plama soczewicowata (lentigo): Liczba melanocytów w obrębie naskórka w zmianie typu lentigo jest zwiększona, nie tworzą one gniazd ani skupisk w warstwie podstawnej (brak ciągłości skupisk) i nie wykazują szerzenia się typu pagetoidalnego (migracji ku górze)
2. Hiperplazja melanocytarna w skórze uszkodzonej przez słońce: Brak tworzenia gniazd, skupisk w warstwie podstawnej oraz szerzenia się typu pagetoidalnego
3. Znamię dysplastyczne: W przypadku skóry z przewlekłymi uszkodzeniami posłonecznymi (co objawia się znaczną elastozą słoneczną) rozpoznanie to należy stawiać ze szczególną ostrożnością. Zmiany wykazujące cechy znamienia dysplastycznego z dużym prawdopodobieństwem mogą okazać się czerniakiem lub czerniakiem „in situ”
4. Rak płaskonabłonkowy „in situ*”: Wspólną cechą czerniaka „in situ” oraz „lentigo maligna” jest szerzenie się atypowych komórek typu pagetoidalnego; w przeciwieństwie do czerniaka komórki raka nie tworzą okrągłych gniazd poniżej warstwy podstawnej. Rak składa się z komórek wielobocznych z kwasochłonną (eozynofilną) cytoplazmą i wykazuje tendencję do zlewania się komórek powyżej warstwy podstawnej, pozostawiając charakterystyczną, zachowaną warstwę rodzimych keratynocytów podstawnych naskórka. W trudnych przypadkach można zastosować barwienia immunohistochemiczne p40(+), MelanA(-) w komórkach raka.